السيد محمد حسين الطهراني
24
ولايت فقيه در حكومت اسلام (فارسى)
عليه السّلام هم روايت شده است . أَنْتُمْ أَعْظَمُ النَّاسِ مُصِيبَةً لِمَا غَلَبْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ مَنَازِلِ الْعُلَمآء . غَلَبَ الرَّجُلَ ، وَ غَلَبَ عَلَيْهِ ؛ يعنى : قَهَرَهُ وَ اعْتَزَّ بِهِ . اعْتَزَّ عَلَى فُلانٍ : أَىْ تَعَظَّمَ عَلَيْهِ وَ غَلَبَهُ . به كسى كه در خود يك حالِ بزرگى مىبيند و خود را بزرگ مىپندارد ، و نسبت به مقام كوچكتر ، خويشتن را در مقامِ بالاتر و داراى سَيطَره و إحاطه نسبت به آن كوچك تصوّر مىكند ، مىگويند : تَعَظَّمَ . لِمَا غَلَبْتُمْ عَلَيْهِ . يعنى شما منازل علماء و درجات و مقامات آنها را در يك محلّ پائينى قرار داديد و بر آنها تَرفُّع و تَعظُّم نموديد ! و اين براى شما بسيار مصيبت اندوهناكى است ! شما عظيمترين مصيبت را داريد به جهت بزرگ منشى و تَعظُّم و برترى كه براى خود ، در برابر قَدر و مَنزِلت علماء قرار داده ايد ! اگر بر اين مطلب إحاطه داشته و در خود بگيريد و بگنجانيد و بفهميد و مطّلع بشويد كه : محلّ و مجراى امور و أحكام ، بدست علماء بالله است ، كه بر حلال و حرام او أمين هستند . در اينجا منظور از : مَجَارِىَ الامُورِ وَ الاحْكَامِ ، مجارى امور و أحكام اجتماعى است ، كه راجع به سياست مُدُن و تربيت أفراد و نگهدارى آنها از مفاسد و از دشمنان و رساندن آنان به سعادت كامل و به فعليّت در آوردن همه استعدادها ، و رهائى آنها از دست نيستى ، فقر ، مرض ، هلاكت ، جهالت ، و به طور نارَس و كال از دنيا رفتن ، و به فعليّت نرسيدنِ استعدادات و قواى آنها مىباشد . مصيبت شما خيلى عظيم است ، بواسطه اين ترفّع و بزرگ منشى كه در خود ، نسبت به مَنزِلت و قدر و قيمت علماء قرار دادهايد . مجارى امور و أحكام ، علماء هستند . توضيح مطلب اينكه : علماء ، حكمت را دو قسمت مىكنند : حكمت نظرىّ و حكمت عملىّ .